Rozdział 1: Otwieramy terminal i rozglądamy się 👀

Czym jest terminal?

Terminal (w Kubuntu nazywa się “Konsola”) to sposób rozmawiania z komputerem tekstem. Zamiast klikać w ikonki myszką, piszesz komendy i komputer je wykonuje. Brzmi oldschoolowo? Może. Ale to jest najpotężniejsze narzędzie jakie ma programista. Serio — można nim zrobić absolutnie wszystko!

Otwórz terminal

Kliknij prawym przyciskiem na pulpit i wybierz “Otwórz terminal” albo znajdź “Konsola” w menu. Możesz też użyć skrótu klawiszowego: Ctrl + Alt + T (to działa w większości Linuksów i warto zapamiętać!).

Zobaczysz coś takiego:

twoja_nazwa@nazwa-komputera:~$

Co to znaczy?

• twoja_nazwa — to Twoja nazwa użytkownika (ta, którą podałaś przy instalacji)
• @ — znaczy “na” (jak w emailu)
• nazwa-komputera — nazwa Twojego laptopa
• : — separator
• ~ — to skrót na Twój katalog domowy (taki Twój “pokój” w komputerze)
• $ — to znaczy “jestem gotowy, pisz komendę!”

Pierwsza komenda: pwd

Wpisz i naciśnij Enter:

pwd

pwd to skrót od Print Working Directory — czyli “pokaż mi gdzie teraz jestem”.

Powinnaś zobaczyć coś takiego:

/home/twoja_nazwa

To jest Twój katalog domowy. Wszystkie Twoje pliki są tutaj. Znaczek ~ to właśnie skrót na tę ścieżkę.

🧠 Zapamiętaj: pwd = “gdzie jestem?”

Rozglądamy się: ls

Wpisz:

ls

ls to skrót od LiSt — “pokaż co tu jest”. Zobaczysz listę plików i folderów, np.:

Dokumenty  Muzyka  Obrazy  Pobrane  Pulpit  Wideo

A teraz coś fajnego — dodaj flagę -l (to “L” jak “long”, czyli szczegóły):

ls -l

Wow, więcej informacji! Każda linia to jeden plik/folder. Widzisz daty, rozmiary i tajemnicze literki na początku (o nich później).

A teraz jeszcze fajniej — pokaż ukryte pliki:

ls -la

-a to all — wszystko, nawet ukryte pliki. W Linuksie pliki zaczynające się od kropki (.) są ukryte. Zobaczysz np. .bashrc, .config itd.

🧠 Zapamiętaj: ls = “co tu jest?”, -l = szczegóły, -a = pokaż ukryte

Poruszanie się: cd

cd to Change Directory — “idź do folderu”. Spróbuj:

cd Pulpit

Teraz Twój prompt się zmienił — zamiast ~ jest ~/Pulpit. Jesteś teraz na Pulpicie!

Sprawdź to:

pwd

Powinno pokazać /home/twoja_nazwa/Pulpit.

A żeby wrócić jeden poziom wyżej:

cd ..

Dwie kropki .. oznaczają “folder nadrzędny” (ten nad nami). Jedna kropka . oznacza “tutaj, gdzie jestem”.

Żeby wrócić do domu (katalogu domowego) z dowolnego miejsca:

cd ~

Albo jeszcze prościej — samo cd bez niczego też wraca do domu:

cd

🧠 Zapamiętaj: cd = “idź do”, cd .. = “cofnij się”, cd ~ = “wracam do domu”

Czyścimy ekran: clear

Jeśli ekran jest za bardzo zaśmiecony:

clear

Albo skrót klawiszowy: Ctrl + L (to szybsze!).

Sztuczka: Tab i strzałki

• Tab — naciśnij Tab żeby terminal dokończył za Ciebie nazwę! Wpisz cd Pul i naciśnij Tab — sam dopisze pit! To się nazywa autouzupełnianie i będziesz tego używać NON-STOP.
• Strzałka w górę — pokazuje poprzednie komendy. Super przydatne, żeby nie pisać tego samego dwa razy.
• Ctrl + C — przerywa działanie aktualnej komendy. Zapamiętaj to — przyda się!

🏆 Wyzwanie na koniec rozdziału

Zrób to wszystko po kolei:

1. Sprawdź gdzie jesteś (pwd)
2. Zobacz co jest w Twoim katalogu domowym (ls)
3. Wejdź do folderu Dokumenty (cd Dokumenty)
4. Sprawdź czy tam coś jest (ls -la)
5. Wróć do katalogu domowego (cd)
6. Sprawdź że jesteś w domu (pwd)

Jeśli wszystko wyszło — gratulacje, jesteś już terminalowym surferem! 🏄‍♀️