Rozdział 3: Pierwszy plik — notatnik w terminalu 📝
Tworzenie plików: touch
Najłatwiejszy sposób na stworzenie pustego pliku:
cd ~/projekty/nyan-cat-runner
touch README.md
touch technicznie “dotyka” plik — aktualizuje jego datę. Ale jeśli plik nie istnieje, tworzy pusty. Programiści uwielbiają tę komendę!
README.md to specjalny plik — w świecie programistów każdy projekt ma taki plik, który opisuje co to za projekt. .md to format Markdown — prosty język formatowania tekstu.
Sprawdźmy:
ls -l
Jest! Ma rozmiar 0 (jest pusty).
Pisanie do pliku z echo i >
Pamiętasz echo? Możemy przekierować jego tekst do pliku zamiast na ekran:
echo "# Nyan Cat Runner" > README.md
Znak > mówi: “zamiast wypisać na ekranie, zapisz do pliku”. To się nazywa przekierowanie (redirect).
⚠️ Uwaga:
>nadpisuje plik! Wszystko co tam było, zniknie!
Żeby dopisać (dodać na końcu) bez kasowania, używamy >> (podwójna strzałka):
echo "" >> README.md
echo "Gra terminalowa z kotem Nyan Cat!" >> README.md
echo "Autorka: [wpisz tu swoje imię]" >> README.md
echo "" >> README.md
echo "## Jak uruchomić" >> README.md
echo "Jeszcze nie wiem, ale się dowiem! :)" >> README.md
Czytanie pliku: cat
Żeby zobaczyć co jest w pliku:
cat README.md
cat to skrót od conCATenate (łączyć), ale najczęściej używamy go po prostu do wyświetlenia pliku. Powinnaś zobaczyć:
# Nyan Cat Runner
Gra terminalowa z kotem Nyan Cat!
Autorka: [twoje imię]
## Jak uruchomić
Jeszcze nie wiem, ale się dowiem! :)
Edytor tekstu: nano
Do edycji plików w terminalu używamy edytora tekstu. Najprostszy to nano:
nano README.md
Otworzył się edytor! Widzisz plik i możesz go edytować jak w notatniku. Na dole ekranu widzisz skróty klawiszowe (^ oznacza Ctrl):
- Ctrl + O — zapisz (O jak “Output”, zapisz)
- Ctrl + X — wyjdź (eXit)
- Ctrl + K — wytnij linię
- Ctrl + W — szukaj (Where is)
Zmień coś w pliku, np. dopisz swoje imię, naciśnij Ctrl + O, potwierdź Enter, potem Ctrl + X żeby wyjść.
💡 Porada: Istnieją potężniejsze edytory jak
vimczyemacs, alenanojest idealny na początek. Vim jest super, ale ma stromą krzywą uczenia się — kiedyś go spróbujesz!
Stwórzmy pierwszy plik gry!
Wejdźmy do folderu na kod i stwórzmy nasz pierwszy plik Pythona:
cd src
touch nyan_cat.py
nano nyan_cat.py
W nano wpisz:
# Nyan Cat Runner
# Moja pierwsza gra terminalowa!
print("=== NYAN CAT RUNNER ===")
print("Nyan nyan nyan!")
print("(gra w budowie...)")
Zapisz (Ctrl+O, Enter) i wyjdź (Ctrl+X).
Czytanie fragmentów: head i tail
Gdy plik jest długi, nie chcesz widzieć całości. Wtedy:
head -n 3 nyan_cat.py
head — pokaż początek pliku. -n 3 = pokaż 3 pierwsze linie.
tail -n 2 nyan_cat.py
tail — pokaż koniec pliku. Super przydatne przy dużych plikach!
Liczenie: wc
wc nyan_cat.py
wc = Word Count. Pokaże trzy liczby: linie, słowa, znaki. Możesz też wybrać:
wc -l nyan_cat.py # tylko linie
wc -w nyan_cat.py # tylko słowa
🏆 Wyzwanie
- Stwórz plik
docs/plan-gry.txt - Wpisz do niego (używając
echo >>) pięć pomysłów na elementy gry (np. “gwiazdki dają punkty”, “tęcza za kotem” itd.) - Wyświetl ten plik za pomocą
cat - Sprawdź ile linii ma ten plik (
wc -l) - Otwórz go w
nanoi dodaj jeszcze jeden pomysł - Sprawdź ponownie ile linii ma plik — powinna być jedna więcej!