Rozdział 3: Pierwszy plik — notatnik w terminalu 📝

Tworzenie plików: touch

Najłatwiejszy sposób na stworzenie pustego pliku:

cd ~/projekty/nyan-cat-runner
touch README.md

touch technicznie “dotyka” plik — aktualizuje jego datę. Ale jeśli plik nie istnieje, tworzy pusty. Programiści uwielbiają tę komendę!

README.md to specjalny plik — w świecie programistów każdy projekt ma taki plik, który opisuje co to za projekt. .md to format Markdown — prosty język formatowania tekstu.

Sprawdźmy:

ls -l

Jest! Ma rozmiar 0 (jest pusty).

Pisanie do pliku z echo i >

Pamiętasz echo? Możemy przekierować jego tekst do pliku zamiast na ekran:

echo "# Nyan Cat Runner" > README.md

Znak > mówi: “zamiast wypisać na ekranie, zapisz do pliku”. To się nazywa przekierowanie (redirect).

⚠️ Uwaga: > nadpisuje plik! Wszystko co tam było, zniknie!

Żeby dopisać (dodać na końcu) bez kasowania, używamy >> (podwójna strzałka):

echo "" >> README.md
echo "Gra terminalowa z kotem Nyan Cat!" >> README.md
echo "Autorka: [wpisz tu swoje imię]" >> README.md
echo "" >> README.md
echo "## Jak uruchomić" >> README.md
echo "Jeszcze nie wiem, ale się dowiem! :)" >> README.md

Czytanie pliku: cat

Żeby zobaczyć co jest w pliku:

cat README.md

cat to skrót od conCATenate (łączyć), ale najczęściej używamy go po prostu do wyświetlenia pliku. Powinnaś zobaczyć:

# Nyan Cat Runner

Gra terminalowa z kotem Nyan Cat!
Autorka: [twoje imię]

## Jak uruchomić
Jeszcze nie wiem, ale się dowiem! :)

Edytor tekstu: nano

Do edycji plików w terminalu używamy edytora tekstu. Najprostszy to nano:

nano README.md

Otworzył się edytor! Widzisz plik i możesz go edytować jak w notatniku. Na dole ekranu widzisz skróty klawiszowe (^ oznacza Ctrl):

Zmień coś w pliku, np. dopisz swoje imię, naciśnij Ctrl + O, potwierdź Enter, potem Ctrl + X żeby wyjść.

💡 Porada: Istnieją potężniejsze edytory jak vim czy emacs, ale nano jest idealny na początek. Vim jest super, ale ma stromą krzywą uczenia się — kiedyś go spróbujesz!

Stwórzmy pierwszy plik gry!

Wejdźmy do folderu na kod i stwórzmy nasz pierwszy plik Pythona:

cd src
touch nyan_cat.py
nano nyan_cat.py

W nano wpisz:

# Nyan Cat Runner
# Moja pierwsza gra terminalowa!

print("=== NYAN CAT RUNNER ===")
print("Nyan nyan nyan!")
print("(gra w budowie...)")

Zapisz (Ctrl+O, Enter) i wyjdź (Ctrl+X).

Czytanie fragmentów: head i tail

Gdy plik jest długi, nie chcesz widzieć całości. Wtedy:

head -n 3 nyan_cat.py

head — pokaż początek pliku. -n 3 = pokaż 3 pierwsze linie.

tail -n 2 nyan_cat.py

tail — pokaż koniec pliku. Super przydatne przy dużych plikach!

Liczenie: wc

wc nyan_cat.py

wc = Word Count. Pokaże trzy liczby: linie, słowa, znaki. Możesz też wybrać:

wc -l nyan_cat.py    # tylko linie
wc -w nyan_cat.py    # tylko słowa

🏆 Wyzwanie

  1. Stwórz plik docs/plan-gry.txt
  2. Wpisz do niego (używając echo >>) pięć pomysłów na elementy gry (np. “gwiazdki dają punkty”, “tęcza za kotem” itd.)
  3. Wyświetl ten plik za pomocą cat
  4. Sprawdź ile linii ma ten plik (wc -l)
  5. Otwórz go w nano i dodaj jeszcze jeden pomysł
  6. Sprawdź ponownie ile linii ma plik — powinna być jedna więcej!